Sỏi thận là bệnh có thể gặp ở cả hai phái nhưng thường gặp ở phái nam hơn đặc biệt là người lớn hơn 40 tuổi. Nếu bạn có người thân bị sỏi thận thì có nguy cơ bị sỏi thận của bạn cao hơn những người khác. Có nhiều loại sỏi thận, trong đó chúng ta có thể phòng ngừa một vài loại sỏi bằng việc thay đổi chế độ ăn.
Sỏi thận được hình thành từ những chất khoáng trong cơ thể mà lẽ ra bình thường chúng phải được đào thải theo nước tiểu ra ngoài. Nhưng vì một lý do nào đó, chúng lại được kết tinh trong đường tiểu, lâu ngày tạo thành sỏi thận. Sỏi thận lớn dần làm tắt nghẽn đường tiểu gây nên những cơn đau do ứ nước ở thận và co thắt niệu quản.

Sự tạo thành sỏi thận
Sỏi thận được phân loại dựa trên thành phần cấu tạo của nó. 70% là sỏi canxi oxalat, còn lại là sỏi canxi photphat, axit uric, cystine hay struvite (còn gọi là sỏi nhiễm trùng, thành phần bao gồm Photphat, Magie và Amoniac – viết tắt là PAM). Một số sỏi hỗn hợp có thành phần chứa nhiều hơn hai chất kể trên. Do bình thường tất cả các chất này đều có trong nước tiểu nên bất cứ người nào cũng có thể bị sỏi thận nếu có điều kiện thuận lợi.

Oxalate và sỏi thận
Axit oxalic hay oxalat được hấp thu từ chế độ ăn được lọc và đào thải gần như hoàn toàn qua nước tiểu. Tuy nhiên, nếu nồng độ nước tiểu trở nên quá cô đặc hoặc quá axit, oxalat trong nước tiểu sẽ phân hủy, kết tủa với ion canxi và tạo thành sỏi.

thuc-pham-va-soi-than

Tránh chế độ ăn chứa oxalat
Đã từ lâu, các nhà khoa học luôn đặt câu hỏi: Liệu chế độ ăn chứa nhiều oxalat hay axit oxalic có thúc đẩy sự hình thành sỏi thận hay không?
Một nghiên cứu vào năm 2011 (Kydney International) cho thấy,  phần lớn lượng oxalat trong thức ăn được hấp thu qua ruột, sau đó được đào thải gần như hoàn toàn ra nước tiểu. Vì thế, một số bác sĩ khuyên những bệnh nhân bị sỏi thận dù thành phần bất cứ là loại sỏi nào đi nữa cũng nên tránh ăn hoặc uống các thực phẩm có chứa nhiều oxalat. Vậy các thực phẩm đó gồm những loại nào? Chúng ta cùng tìm hiểu nhé!

1. Thức ăn có protein

Một số loại hạt chứa oxalat và góp phần tạo nên axit oxalic, từ đó tạo thành sỏi. Một lượng lớn oxalat hòa tan trong dạ dày đã được tìm thấy trong quả hạnh, hạt thông (Pine nuts), đậu Brazil. Trong đó, hạt thông có hàm lượng oxalat cao nhất 581mg oxalat/ 100g hạt. Quả hồ trăn (Pistachio nuts) và hạt dẻ có lượng oxalat rất thấp, dưới 85 mg oxalat/ 100 g hạt . Đậu phộng, bơ đậu phộng, hạt điều có lượng oxalat vào khoảng 147 đến 250 mg oxalat/ 100 g hạt. Đậu nành và đậu hũ cũng là những thức ăn có chứa nhiều oxalat.

2. Trái cây

Một số loại trái cây dày cơm có chứa axit oxalic là dâu tây, quả việt quất (blueberry), quả mâm xôi (blackberry).  Để có một chế độ ăn ít axit oxalic, bạn nên tránh ăn các loại vỏ cam, chanh, ngay cả những loại chất chiết xuất từ các loại vỏ này cho vào thức ăn để lấy hương vị cũng cần tránh. Các loại mứt từ vỏ cam cũng có chứa axit oxalic. Những loại trái cây khác có chứa axit oxalic bao gồm: nho, cam, mận, cây đại hoàng (rhubarb).

3. Rau củ

Các loại rau củ có chứa axit oxalic hàm lượng rất cao là ngọn của cây củ cải đường, cải xoăn, bồ công anh, cây mù tạc, cải thìa, rau diếp, đậu bắp. Những loại rau xanh khác có chứa oxalat là với hàm lượng thấp hơn gồm cần tây, đậu  xanh, tiêu xanh… Những loại trái cây màu sắc sặc sỡ cũng có chứa nhiều axit oxalic gồm cà chua, cà rốt, củ cải, cà tím, khoai lang, quả bí,…

4. Lương khô

Cần tránh ăn các thức ăn làm từ lúa mì bao gồm: ngũ cốc, bánh mì, bột mì.

5. Những thức ăn khác

Những thức uống mà bạn nên tránh trong chế độ ăn giảm axit oxalic là sô cô la, trà, cola, nước ép quả mạn việt quất (cranberry), thức uống pha rượu mạnh với nước hoa quả.

Vậy để tránh dư thừa lượng oxalat hay axit oxalic cho vào cơ thể, chúng ta cần có biện pháp để hạn chế các loại thức ăn và nước uống kể trên nhằm ngăn ngừa nguy cơ bị sỏi thận cũng như khả năng tái phát sỏi thận sau điều trị.

Theo benhsoithan.com